«هوش مصنوعی میتواند مسائل را حل کند، اما انسانها…»؛ مدیرعامل Perplexity توضیح میدهد چرا
آراویند سرینیواس، مدیرعامل و همبنیانگذار موتور جستوجوی مبتنی بر هوش مصنوعی Perplexity، بار دیگر بر تفاوت اساسی میان هوش مصنوعی بهعنوان یک ابزار قدرتمند و نبوغ انسانی بهعنوان نیروی محرک نوآوری واقعی تأکید کرده است. او معتقد است نقطه قوت هوش مصنوعی در اجراست، اما تنها انسانها هستند که کنجکاوی لازم برای تعریف مسائل معنادار را دارند.

سرینیواس در گفتوگویی مفصل در پادکست محبوب نویسنده و کارآفرین «پراخار گوپتا»، به مرزهای فلسفی و عملی سیستمهای فعلی هوش مصنوعی پرداخت و استدلال کرد که جهشهای واقعی از پرسشهایی سرچشمه میگیرند که انسانها مطرح میکنند، نه از کشفهای خودکار ماشینها.
برتری انسان: کنجکاوی و تشخیص مسئله
سرینیواس در این مصاحبه به گوپتا گفت:
«هوش مصنوعی میتواند به انسانها کمک کند یک مسئله موجود را حل کنند، اما این کاملاً با حل خودکار مسئله توسط هوش مصنوعی فرق دارد. من فکر میکنم برتری با انسانهاست، چون این انسان بوده که در وهله اول مسئله را شناسایی کرده است.»
او برای توضیح این موضوع به حدسها و فرضیههای ریاضی اشاره کرد و گفت:
«آیا هوش مصنوعی خودش یک سؤال مطرح کرده و بعد سعی کرده آن را حل کند؟ نه. این کنجکاوی انسان بوده که باعث شده اصلاً به این فکر کند که پرداختن به یک فرضیه مهم است.»
سرینیواس تأکید کرد که اگرچه هوش مصنوعی میتواند در بهینهسازی، راستیآزمایی و مقیاسپذیر کردن راهحلها از انسانها بهتر عمل کند، اما اینکه تصمیم بگیریم چه چیزی ارزش توجه دارد، ویژگیای کاملاً انسانی و غیرقابل جایگزینی است. از این دیدگاه، هوش مصنوعی تقویتکننده نیت انسان است، نه جایگزین آن.
آینده متعلق به هوش مصنوعی روی دستگاه و بهرهوری انرژی
در ادامه این گفتوگو، سرینیواس به آینده زیرساختهای هوش مصنوعی و شخصیسازی آن پرداخت. او پردازش روی خودِ دستگاه (on-device) را تهدیدی بالقوه برای مدلهای مبتنی بر دیتاسنترهای عظیم دانست و گفت:
«بزرگترین تهدید برای یک دیتاسنتر این است که هوش بتواند بهصورت محلی روی یک تراشه در خود دستگاه قرار بگیرد و دیگر نیازی نباشد همه پردازشها بهصورت متمرکز در یک دیتاسنتر انجام شود.»
او با مقایسه سیستمهای زیستی و مصنوعی، به بهرهوری شگفتانگیز مغز انسان اشاره کرد و گفت:
«مغز انسان با ۲۰ وات انرژی کار میکند، در حالی که مدلهای بزرگ هوش مصنوعی به انرژی بسیار زیادی در دیتاسنترها نیاز دارند.»
سرینیواس در نگاه به آینده، هوش مصنوعی را بهعنوان دستیارهایی عمیقاً شخصیسازیشده تصور کرد؛ مشابه تحولی که گوشیهای هوشمند در زندگی روزمره ایجاد کردند و ابزارهای پیشرفته را در دسترس و متناسب با نیاز هر فرد قرار دادند.
ایجاد تعادل میان هیجان و واقعیت هوش مصنوعی
اظهارات سرینیواس در زمانی مطرح میشود که صنعت هوش مصنوعی با انتظارات بالا، سرمایهگذاریهای عظیم و بحثهای داغ درباره توانمندیهای بلندمدت آن روبهروست. او با تأکید بر همکاری میان کنجکاوی انسانی و توان اجرایی هوش مصنوعی، رویکردی واقعبینانه را پیشنهاد میکند؛ رویکردی که بهجای اتکای افراطی به خودمختاری فرضی ماشینها، بر اثرگذاری واقعی در دنیای واقعی تمرکز دارد.
